Daphnes Wereld

En toen stokte mijn adem. Verbijsterd las ik zijn volledige naam.
Nee, dit kán niet…

De weersvoorspellingen voor de dag beloofden weinig goeds. Toch maakten we ons klaar voor een dagje Ameland, waar voor de tweede keer het Buitengewoon Voetbaltoernooi plaatsvond.

G-Voetbal

G-Voetbal. Niet veel mensen weten wat dat inhoudt. Het is voetbal voor mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking. G-voetbal is anders, omdat het aangepast is ten behoeve van de doelgroep. Zo is bijvoorbeeld het voetbalveld kleiner, zijn er minder spelers in een team en is de wedstrijdduur korter.

De belangrijkste doelstelling van G-voetbal is om mensen met een beperking de mogelijkheid te geven om te voetballen en te genieten van de sport, terwijl er ook aandacht is voor de motorische, mentale en sociale ontwikkeling van de spelers.

En ik ben trotse moeder van zo’n G-voetballer: mijn zoon speelt al jaren met verve in het Leeuwarder G-team Blauw Wit ’34. Deze zaterdag ging ik echter niet mee als voetbalmoeder, maar als fotograaf. Hoewel voetbal niet mijn standaard niche is qua fotografie, zet ik me vaker in voor G-evenementen. Gewoon, omdat het zo leuk is en omdat ik uit persoonlijk ervaring weet hoe belangrijk herinneringen hieraan zijn, juist ook voor de spelers zelf!

Vandaag kwamen vele G-teams vanuit Noord-Nederland samen om met dezelfde boot naar Ameland te reizen. Eenmaal op het eiland, waren er bussen geregeld om iedereen naar het voetbal terrein te vervoeren.

Hashtag metoo?

We stonden met ons team te wachten op onze bus, toen een wildvreemde man een arm om me heen sloeg en riep: “Jou neem ik mee naar huis!” en vervolgens jolig met me wegliep.

Onwenselijk gedrag? Een hashtag metoo? Valt mee hoor. Ik wist onmiddellijk dat deze man ook onder deze doelgroep viel. Je ziet het niet aan de buitenkant, maar als ‘moeder van’ ontwikkel je hier een zesde zintuig voor.
Het gedrag van deze man mocht dan enigszins ongefilterd zijn, maar ik voelde feilloos aan dat hij geen kwaad in het zin had en dus deed ik net zo jolig mee.

Eenmaal in de bus – die zo stampvol zat dat we niet eens kónden omvallen in de bochten – moest mijn cameratas ergens veilig kwijt. En daar was hij: mijn grijze ridder. Hij zorgde dat mijn tas een veilig plekje kreeg én hield me vast in de bochten zodat ik niet zou vallen. Ja, hij vond het knus en kroop lekker dicht tegen me aan, maar het was allemaal onschuldig. Kwaad zag ik er niet in, dus ik liet het gewoon gaan.

Fan

Daarmee had ik natuurlijk wél een fan voor de rest van het toernooi gecreëerd. Mijn ‘ridder’ was niet bij me weg te slaan op de momenten dat hij niet hoefde te voetballen. Steeds dichtbij me, gaf me dan spontaan een knuffel en soms een tút (Fries voor kus) op m’n wang. En als iemand daar dan wat van vond – voornamelijk z’n teamgenoten – verklaarde hij: “Ze zijn allemaal haloers hoor! Omdat ik zo’n mooie vriendin heb. Haloers zijn ze.”

Gepast of ongepast, ik heb me geen seconde onaangenaam gevoeld bij hem. Sterker nog: hij zorgde oprecht goed voor me. Steeds vroeg hij of ik al had gegeten of gedronken. Of hij iets voor me kon halen of doen. Of ik het koud had – anders mocht ik zijn trui aan. Ik bedoel, da’s toch zó lief.
Ik kan er niets aan doen, maar ik krijg dan een instant crush op zo’n prachtige ziel die geen kwade bedoelingen heeft, louter de pure intentie om voor je te zorgen.

Dat raakt me.

Maar er was nog iets… Hij had iets bekends over zich. Zijn naam was Erwin, dat had ik ondertussen al opgevangen. En lang geleden kende ik een Erwin die ‘anders’ was, maar dat was in mijn kleutertijd en bovendien, hoeveel Erwins (Erwinnen?) zijn er wel niet op deze wereld?

Inclusie

Later die die dag stond ik aan de zijlijn door mijn lens te loeren, toen ik een toffe actiefoto van hem als keeper maakte: een schot op de goal, maar hij had de bal!
De trots die er dan na zo’n prestatie vanaf spat – daar smelt mijn hart van. Via mijn werk als fotograaf, zie ik keer op keer hoe belangrijk inclusie is voor deze doelgroep. Het gevoel dat ze ertoe doen. Dat ze gewild en gewenst zijn en sterker nog: misschien wel onmisbaar, daar waar ze in de maatschappij juist buiten de boot vallen.

Verbijsterd

Toen ik hem even later de foto liet zien die ik zojuist gemaakt had, was hij door het dolle heen en stoof er ineens vandoor, om niet veel later terug te komen met een triomfantelijke smile op z’n gezicht, wapperend met een wit servetje in z’n linkerhand. Op het servetje stonden zijn naam en e-mailadres geschreven. En toen ik keek of het enigszins leesbaar was, stokte mijn adem. Verbijsterd las ik zijn volledige naam. Nee, dit kán niet…

Maar het was toch echt zo en mijn intuïtie zat er niet naast: dit was dé Erwin die ik als kleutertje gekend had: wij zaten ooit bij elkaar in de kleuterklas.

Slechts één jaar, daarna ging hij naar het speciaal onderwijs en heb ik hem nooit meer gezien. Toch is hij me altijd bijgebleven en ik heb me wel eens afgevraagd hoe het nu met hem zou zijn.

Toen waren we vier jaar oud en nu – vijfenveertig jaar later – ontmoeten we elkaar opnieuw! Ik wilde dit feitje graag met hem delen, maar twijfelde ik of hij het zou begrijpen als ik het hem zou vertellen. Het was al zo lang geleden en ik verwachtte niet dat hij zich dat ene jaar nog kon herinneren. Dus zei ik niks.

Meer dan foto’s

Tot ik aan het eind van de dag kennismaakte met zijn ouders, die beide als begeleiders mee waren gekomen. De vader vertelde over vroeger, hoe Erwin heeft moeten knokken voor zijn leven en de eerste zes weken in de couveuse had geleefd. Dat ze – op advies van de arts – in eerste instantie geen geboortekaartjes hadden gestuurd, omdat de arts niet wist of Erwin wel zou blijven leven…

Mijn hart brak bij dit verhaal. Dat een arts nota bene concludeert: doe geen moeite, da’s waarschijnlijk toch voor niets. Kun je je voorstellen wat dat als ouder met je doet?
Inmiddels weet ik als geen ander hoe dit voelt, al was er in onze tijd veel meer medeleven dan in hun tijd. Meeleven met terugwerkende kracht, dát ging er door me heen.

Tja, als kind ontgaat zoiets je. Ik kan me nog wel herinneren dat Erwin anders was dan wij. Hij was snel boos, begreep dingen niet zo goed en kon fysiek niet meekomen. Maar als vierjarige denk je daar niet over na. Je leert en speelt samen, simpelweg omdat je klasgenootjes bent. Totdat hij ineens weg was en dat was dat. Er werd niet over gesproken en wij waren nog te jong om er iets van te vinden.

En dat bracht me bij mijn verhaal: ik kon het niet langer voor me houden en móést vertellen wat ik zojuist ontdekt had! Erwins ouders waren volledig perplext, maar tegelijk ook zo verheugd met dit bijzondere feit. Hoe is het toch mogelijk dat je vijfenveertig jaar later elkaar op deze manier ontmoet: hij G-voetballer, ik de fotograaf.

En Erwin? Die kon zijn geluk niet op! Iedereen op het hele toernooi moest weten dat ik zijn schoolvriendinnetje van vroeger was en hij paradeerde met me over het terrein.

Toen ik thuiskwam, ben ik meteen de ‘oude doos’ ingedoken om de schoolfoto te zoeken waarvan ik wíst dat ik die had. En ja hoor: daar stond hij – precies zoals ik hem herinner: blond haar, brilletje op, die blauwe oogjes erachter, en een pretgezichtje.

Soms kom je thuis met meer dan alleen foto’s op je camera.